Τετάρτη, 26 Δεκεμβρίου 2012

Vakxikon - Δ' μέρος παρουσίασης

Με το τέταρτο μέρος της παρουσίασης της ομάδας Gathered Avant Garde Poets (GAP) ολοκληρώνεται ο κύκλος μιας πολύ ωραίας συνεργασίας με το περιοδικό Βακχικόν. Ευχαριστούμε από καρδιάς τους ανθρώπους του Βακχικόν για την υποστήριξη και ελπίζουμε να συμπλεύσουμε και στο μέλλον σε πελάγη ποιητικής συνεργασίας.

http://www.vakxikon.gr/content/view/1434/8005/lang,el/

Image

Σάββατο, 15 Δεκεμβρίου 2012

"Σ' ευχαριστώ Λεό Φερρέ" (Μεταφράσεις ποιημάτων: Φωτεινή Μαρκάκη)






 Σ' ευχαριστώ Λεό Φερρέ


Εδώ κι ένα χρόνο ασχολούμαστε σχολαστικά, σχεδόν μ' ερωτικό ενδιαφέρον, με τον καλλιτέχνη που συνδέει το χάος με το λυρισμό, τον έρωτα με τον αναρχισμό, την ποίηση με την πολιτική. Αν και ο Λεό Φερρέ μπορεί να σε συνεπάρει στο πάθος του, με το πρώτο άκουσμα ενός τραγουδιού ακόμη κι αν δεν καταλαβαίνεις τους στίχους, θα θέλαμε να προσπαθήσουμε να συμβάλλουμε στη διάδοση της αριστουργηματικής του ποίησης με τις μεταφράσεις μας.


Λίγα λόγια για το Λεό Φερρέ

Ο Λεό Φερρέ γεννήθηκε στο Μονακό στις 24 Αυγούστου 1916 από Γάλλο πατέρα και Ιταλίδα μητέρα. Ο πατέρας του ήταν προσωπάρχης του διάσημου καζίνο του Μονακό. Ο Λεό έλαβε αυστηρή χριστιανική παιδεία αλλά μετά τον πρώτο του γάμο το 1943 έκοψε τον ομφάλιο λώρο του θρήσκου και συντηρητικού περιβάλλοντος των γονέων του. Σπούδασε νομική και πολιτικές επιστήμες στο Παρίσι. Επιστρέφοντας στο Μονακό άρχισε να συνθέτει τα πρώτα του τραγούδια με το ψευδώνυμο ‘Forlane’.
Ύστερα από πρόσκληση του Σαρλ Τρενέ πήγε στο Παρίσι όπου έγραψε τραγούδια για σημαντικούς καλλιτέχνες (Εντίθ Πιάφ, Ζυλιέτ Γκρεκό κ.ά.) και γνώρισε μεταξύ άλλων τον Πρεβέρ και τον Λουί Αραγκόν, των οποίων ποιήματα αργότερα και μελοποίησε. Το πρώτο του αναρχικό τραγούδι με τίτλο ‘Mon général’ το γράφει βαθιά συγκινημένος για όσα είχε διαβάσει κι ακούσει για τον ισπανικό εμφύλιο. Το τραγούδι αυτό πολύ αργότερα λογοκρίθηκε ως αντιμιλιταριστικό. Το 1950 πήρε το πρώτο του διαζύγιο κι έκτοτε ηχογραφούσε με το αληθινό του όνομα.
Ο Λεό Φερρέ μελοποίησε καταραμένους ποιητές, αφιέρωσε το 1967 ένα τραγούδι του στους Μπιτνικς και στη δική του γραφή πάντρεψε μοναδικά το λυρισμό με τη γλώσσα του δρόμου, την τρυφερότητα με τον αναρχισμό. Για το Λεό Φερρέ ο αναρχισμός δε βρισκόταν μόνο στους στίχους του, στα μαύρα του ρούχα και στους θεωρητικούς που αγαπούσε να διαβάζει όπως ο Κροπότκιν. Το 1983 έδωσε μια συναυλία στο Παρίσι για την οικονομική στήριξη του ραδιοσταθμού Radio Libertaire της Γαλλικής Αναρχικής Ομοσπονδίας (F.A.F.) της οποίας ήταν ενεργό μέλος και την παρακολούθησαν 6.500 θεατές. Το 1981 και το 1988 αρνήθηκε να υποστηρίξει με τη μουσική του την υποψηφιότητα του Μιτεράν (Francois Mitterrand), αρνήθηκε το 1985 να αναλάβει το πόστο του «Commandeur des Arts et Lettres», αρνήθηκε το 1987 να παραλάβει το βραβείο «Victoires de la Musique». Έγραψε το τραγούδι «Thank you Satan» υπέρ των ένοπλων Ιρλανδών του IRA και το 1991 ήταν ανάμεσα στους καλλιτέχνες που κατήγγειλαν τον πρώτο πόλεμο του Κόλπου.




Ο ποιητής και συνθέτης συντηρούσε πάντα κατοικίδια ζώα και πίστευε ότι είναι ισάξια των ανθρώπων. Η υπερβολή της πεποίθησης αυτής ήταν και ο λόγος που σκότωσε τον  χιμπατζή Πέπε, ‘είχε ζωώδη συμπεριφορά’. Η πράξη του οδήγησε τη δεύτερη γυναίκα του να ζητήσει άμεσα διαζύγιο.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του έπασχε από σοβαρά προβλήματα υγείας. Στην Castellina της Τοσκάνης απεβίωσε την Τετάρτη 14 Ιουλίου 1993, σε ηλικία 76 ετών και θάφτηκε στη γενέτειρά του, το Μονακό. 


Μεταφράσεις



Οι ποιητές

Είναι τρελοί, απ’ τους τύπους που ζουν απ’ την πένα τους
Ή που δε ζουν, ανάλογα με την εποχή
Είναι τρελοί, απ’ τους τύπους που διασχίζουν την ομίχλη
Μ’ ένα σωρό πουλιά κάτω απ’ τα φτερά των τραγουδιών

Η ψυχή τους κρυώνει κάτω από τη στάθμη του Σηκουάνα
Οι κάτω απ’ τα μπουκέτα τους που δεν πουλήσαν ποτέ
Η γυναίκα τους είναι μέρος στην άκρη ενός τροπαρίου
Αυτοί που μας μιλούν για αγάπη και για απαγορευμένους καρπούς

Φέρνουν χρώματα στο γκρίζο πλακόστρωτο
Όταν προχωράνε από κάτω νομίζουν πως είναι στη θάλασσα
Βάζουν κορδέλες γύρω από το αλφάβητο
και βγάζουν στο δρόμο τις λέξεις τους για να αεριστούν

Έχουν σκύλους μερικές φορές συντρόφους στη μιζέρια
Και γλείφουν τα χέρια από το μελάνι και τη φιλία
Με το ρύγχος της φωτεινής πίστης τους
που τους οδηγεί σε χώρες του παραλόγου

Είναι τρελοί, είναι τύποι που κοιτάζουν τα λουλούδια τους
και στις πτυχώσεις τους βλέπουν χαμόγελα γυναικών
Είναι τρελοί, είναι τύποι που τραγουδούν τη δυστυχία
με το πιάνο της καρδιάς τους και τα βιολιά της ψυχής τους

Τα μπράτσα τους κατάμαδημένα θυμίζουν φτερά
στα οποία η λογοτεχνία θα σκαλώσει αργότερα
Στο κατεψυγμένο φάσμα τους κάτω από τα σκουπίδια
όπου θα ξαναπεθάνουν σαν παρενέργεια της τέχνης

Προχωράνε με το κεφάλι μέσα σε μπλε πόλεις
Και ξέρουν να σταματούν για να ευλογούν τα μαλλιά τους
Προχωράνε με το κεφάλι μέσα σε τρομακτικά νησιά
όπου δε συναντάνε ποτέ τις ψυχές των γραφειοκρατών

Έχουν παραδείσους που θα τους έλεγες πυροτέχνημα
Και θα έβαζες στη φυλακή τους τέσσερις από τους δέκα στίχους τους
όπως θα έβαζες σίδερα σ’ ένα οικοδόμημα
με τη δικαιολογία πως οι αστοί έχουν γούστο


 
Les poets- Οι ποιητές



Οι αναρχικοί

Δεν υπάρχουν παρά μόνο ένας στους εκατό κι όμως υπάρχουν
Οι περισσότεροι απ’ αυτούς Ισπανοί, θα γνωρίζετε γιατί
Πρέπει να πιστεύετε πως στην Ισπανία δεν τους αντιλαμβάνονται
Οι αναρχικοί

Τα έχουν όλα ρημάξει
Χαστούκια και πέτρες
Φώναξαν τόσο δυνατά που δεν μπορούν πλέον να φωνάξουν
Έχουν την καρδιά μπροστά και τα όνειρά τους στη μέση
Και έπειτα ακολουθεί η καταφαγωμένη από τις τρελές ιδέες τους ψυχή

Δεν υπάρχουν παρά μόνο ένας στους εκατό και όμως υπάρχουν
Οι περισσότεροι γιοι του πουθενά ή κόρες του τόσο λίγου
Δεν τους βλέπουμε ποτέ ενώ τους φοβόμαστε
Οι αναρχικοί

Πέθαναν εκατόν δέκα φορές για πλάκα και γιατί;
Με την αγάπη γροθιά πάνω στο τραπέζι ή πάνω στο τίποτα
Με αγέρωχο αέρα που κάνει το αίμα να κυλά
Χτυπήθηκαν τόσο δυνατά που δεν μπορούν πλέον να χτυπηθούν

Δεν υπάρχουν παρά μόνο ένας στους εκατό και όμως υπάρχουν
Κι αν πρέπει να αρχίσουμε με μια κλωτσιά στον κώλο
Δε θα πρέπει να ξεχνάμε όποιον κατέβηκε στο δρόμο
Οι αναρχικοί

Έχουν μια μαύρη σημαία μεσίστια πάνω στην Ελπίδα
Και η μελαγχολία σέρνει τη ζωή τους
Έχουν μαχαίρια για να πετσοκόβουν τον άρτο της φιλίας
Και σκουριασμένα όπλα για να μην ξεχνάμε ότι
Δεν υπάρχουν παρά μόνο ένας στους εκατό και όμως υπάρχουν
Και ότι κρατιούνται σφικτά χέρι με χέρι
Χαρούμενοι και είναι γι’ αυτό που στέκονται πάντα όρθιοι
Οι αναρχικοί


Les Anarchistes- Οι Αναρχικοί



Σε ευχαριστώ Σατανά

Σε ευχαριστώ Σατανά
Για τη γυναίκα που ανάβεις
στο βαθούλωμα ενός φτωχού ή αρχοντικού κρεβατιού
Για την απόλαυση που αναλώνεται
στη λινάτσα ή στο σατέν ύφασμα
Για τα παιδιά που αναβιώνεις
στο βάθος κοιτώνων χερουβίμ
Για τα ανώνυμα πέταλα
Όπως αυτά του ρόδου του πρωινού

Σε ευχαριστώ Σατανά
Για τον κλέφτη που καλύπτεις
στο μαλακό και ζωηρό σου πανωφόρι
Για τις πόρτες που του ανοίγεις
στις τρώγλες των πλουσίων
Για την περιφρόνηση που εσύ φυλάς
στον αέρα για το μοναστήρι του κόσμου
Για το ρούμι που εσύ του προσφέρεις
και για το αποτσίγαρο που του σερβίρεις

Σε ευχαριστώ Σατανά
Για τα αστέρια που σπέρνεις
στις ερινύες των δολοφόνων
Και γι’ αυτή την καρδιά που μάχεται ακόμη
στο στήθος των πουτάνων
Για τις ιδέες που μακιγιάρεις
στα κεφάλια των αστών
Για την κατάληψη της Βαστίλης
ακόμη και αν αυτή δεν ωφέλησε σε τίποτα

Σε ευχαριστώ Σατανά
Για τον παπά που εξοργίζεται
για να βρει το ήμερο αρνί
Για το στοιχειώδες κρασί
που περνιέται για Château Margaux
Για τον αναρχικό στον οποίο εσύ δίνεις
τα δύο χρώματα της χώρας του
Το κόκκινο που γεννιέται στη Βαρκελώνη
Και το μαύρο που θρηνείται στο Παρίσι

Σε ευχαριστώ Σατανά
Για την ανώνυμη ταφή
που εσύ προσέφερες στον Mozart
χωρίς σταυρό χωρίς τίποτε για επίδειξη
από έναν σκύλο τυχαίο νεκρακόλουθο
Για τους ποιητές που εσύ ψιθυρίζεις
στο προσκέφαλο των εφήβων
όταν σπρώχνονται στη σκιά της συνενοχής
Λουλούδια κακού δεκαεφτά ετών

Σε ευχαριστώ Σατανά
Για την αμαρτία που εσύ έκανες να γεννηθεί
στους κόλπους των πιο απότομων αρετών
Και για την ανία που θα εμφανιστεί
στη γωνία των κλινών που δεν βρίσκεσαι πλέον
Για τα ψηφοδέλτια που εσύ κάνεις να βόσκουν
στο λιβάδι όπως τα πρόβατα
Για την τιμή που μας έκανες
να μην εμφανιστείς ποτέ στην τηλεόραση

Σε ευχαριστώ Σατανά
Για όλα αυτά και για πολλά ακόμη
Για τη μοναξιά των βασιλέων
Το γέλιο στα πρόσωπα των νεκρών
Το μέσο να στρίβεις το νόμο
Και για το ότι δεν μου βάζουν τελεία να σιωπώ
Και για το ότι τραγουδώ για το καλό σου
Σε αυτόν τον κόσμο όπου τα φίμωτρα
δε γίνονται πλέον για τους σκύλους

Σε ευχαριστώ Σατανά

Thank you satan-  Σε ευχαριστώ Σατανά




Μετάφραση ποιημάτων: Φωτεινή Μαρκάκη 
Εισαγωγικό- βιογραφικό κείμενο: Πελαγία Μπότση

Σάββατο, 8 Δεκεμβρίου 2012

"Τρύπια Στέγη" Δημήτρης Τρωαδίτης

 
Τρύπια Στέγη

Ουρανέ, είσαι το ανάστροφο
κρεβάτι ενός πορνείου,
είσαι το άχρηστο πια
κρανίο του νεκρού,
η στέγη σου τρύπησε,
τα κεραμίδια της
γκρεμίστηκαν με κρότο,
οι απελπισίες σου
σφαδάζουν στο πάτωμα
ουρλιάζοντας με στριγκές φωνές.

 Δημήτρης Τρωαδίτης